Niewydolność żylna: przyczyny, objawy, powikłania, ryzyko, leczenie

Kiedy krew w kończynach dolnych ma trudności z powrotem do serca i zalega, nazywa się to niewydolnością żylną. Co ją powoduje? Jakie są powikłania niewydolności żylnej? Odpowiedzi dr Katii Salloum, angiolog.

„Powrót żylny to etap krążenia krwi, w którym uboga w tlen krew przepływa z powrotem z kończyn dolnych do serca, gdzie zostaje natleniona, poprzez układ żył głębokich i powierzchniowych ” – wyjaśnia dr Salloum.

„ Żyły to elastyczne i rozciągliwe naczynia o cienkich ściankach, w przeciwieństwie do tętnic. Żyły te wyposażone są w zastawki rozmieszczone co 4 lub 5 mm, które wymuszają jednokierunkowy przepływ, od dołu do góry, aby przepchnąć krew z powrotem w kierunku serca” – wyjaśnia dr Salloum. W pozycji stojącej krew musi przeciwstawić się grawitacji: ten system zastawek pomaga jej wrócić do serca.

Czym jest niewydolność żylna? Definicja

Niewydolność żylna prowadzi do słabego powrotu krwi żylnej. „ Krew z żył kończyn dolnych ma trudności z powrotem do serca z powodu nieprawidłowego funkcjonowania zastawek żylnych, co zapobiega refluksowi ” – ​​wyjaśnia angiolog.

„W przypadku niewydolności żylnej krew zalega w żyłach, a ponieważ ich ściany są cienkie i elastyczne, rozszerzają się z powodu zastoju, co powoduje rozszerzenie się żył, a w efekcie powstawanie żylaków” – dodaje.

Objawy niewydolności żylnej

Objawy niewydolności żylnej obejmują uczucie ciężkości nóg, mrowienie, potrzebę poruszania kończynami dolnymi oraz obrzęk, który objawia się puchnięciem kostek, stóp i/lub łydek. Inne charakterystyczne objawy to pojawienie się pajączków naczyniowych lub żylaków (rozszerzonych naczyń włosowatych i żył). W miejscu występowania żylaków może pojawić się egzema, powodująca swędzenie. Końcowym etapem jest utworzenie owrzodzenia żylakowego.

Niewydolność żylna: czynniki ryzyka

Głównymi czynnikami ryzyka niewydolności żylnej są: płeć żeńska, ciąża, nadwaga, dziedziczność, wiek, siedzący tryb życia i niektóre zawody.

• Seksualność kobiet i ciąża

„ Kobiety są bardziej narażone niż mężczyźni z powodu ciąży i estrogenu ” – potwierdza dr Salloum. „ Po pierwszej ciąży ryzyko wzrasta o 20%, a po czwartej o 30%. W zależności od etapu ciąży macica uciska żyły, co prowadzi do słabego powrotu krwi żylnej ” – dodaje.

• Nadwaga

Kolejnym istotnym czynnikiem ryzyka jest nadwaga. „ Nogi są poddawane większemu ciśnieniu, co powoduje zmniejszenie powrotu żylnego. Gdy BMI (wskaźnik masy ciała) przekracza 25, ryzyko wystąpienia żylaków wynosi 25% ” – wyjaśnia angiolog.

• Dziedziczność

Czynnik dziedziczny występuje w ponad 70% przypadków.

• Wiek

Wiek również jest czynnikiem ryzyka. Chociaż może on dotyczyć również osób młodych, im jesteś starszy, tym ryzyko jest wyższe (poza bardzo rzadkimi chorobami wrodzonymi, w których dzieci rodzą się bez zastawek).

• Niektóre zawody

Niektóre zawody narażają również osoby na niewydolność żylną z powodu niedociśnienia ortostatycznego, ponieważ pozycja stojąca sprzyja zastojowi krwi. Dotyczy to szczególnie kelnerów, kucharzy, fryzjerów itp.

Należy pamiętać, że siedzący tryb życia i palenie tytoniu, powodując utratę napięcia i ruchomości ścianek żylnych, również sprzyjają powstawaniu żylaków.

Powikłania niewydolności żylnej

Nieleczona niewydolność żylna naraża pacjenta na liczne powikłania, zarówno przewlekłe, jak i ostre.

• Powikłania przewlekłe

„ Rozszerzenie żył (czasami nawet do 8, 9 lub 10 mm, a nawet więcej w przypadku żył odpiszczelowych, głównych żył układu żylnego powierzchniowego) powoduje pojawienie się żylaków. Może to prowadzić do obrzęków, puchnięcia nóg, uczucia przewlekłej ciężkości, swędzenia i wystąpienia egzemy ” – wyjaśnia dr Salloum.

W przypadku braku leczenia niewydolności żylnej mogą wystąpić także powikłania skórne: pigmentacja skóry z ochrowym zapaleniem skóry, przewlekła i nieodwracalna, lub biały zanik skóry.

„ Ochrowe zapalenie skóry jest wynikiem pęknięcia naczyń włosowatych – małych, powierzchownych naczyń krwionośnych znajdujących się pod skórą – co prowadzi do masowego odpływu krwi, która atakuje otaczające tkanki. Zazwyczaj pękanie naczyń włosowatych jest spowodowane nadmiernym ciśnieniem żylnym, występującym po pojawieniu się żylaków ” – wyjaśnia angiolog.

Ostatnim etapem niewydolności żylnej jest owrzodzenie żylne. Powoduje ono powstanie rany na nodze, najczęściej w okolicy kostki. Istnieje wówczas ryzyko wtórnego zakażenia i krwawienia.

• Ostre powikłania

Jednym z powikłań niewydolności żylnej jest zakrzepica żył powierzchniowych, czyli zapalenie przyżylne. „Powoduje ono reakcję zapalną z czerwonym, gorącym i bardzo bolesnym przewodem ” – wyjaśnia specjalista.

W przypadku zakrzepicy żył głębokich może utworzyć się skrzep, który przedostaje się do serca i blokuje tętnicę. Może to spowodować zatorowość płucną, która może być śmiertelna.

Innym powikłaniem niewydolności żylnej jest pęknięcie żylaka. „ Występuje ono głównie u osób starszych, w przypadku wstrząsu lub urazu, powodując krwotok z krwawieniem lub krwiak, jeśli krwawienie utrzymuje się pod skórą ” – wyjaśnia dr Salloum.

Jak leczyć niewydolność żylną?

Leczenie niewydolności żylnej obejmuje kilka aspektów.

• Pończochy uciskowe

Ucisk elastyczny jest podstawową metodą leczenia przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych.

Zmniejsza rozszerzenie żył, poprawia powrót żylny i zmniejsza objętość nóg (działanie przeciwobrzękowe).

„ Niektórzy uważają, że rajstopy są skuteczniejsze niż pończochy czy skarpetki, ale w przypadku powrotu żylnego ich skuteczność jest taka sama. Ważne jest, aby uciskały kostkę ” – wyjaśnia angiolog.

• Leki wenotoniczne

Leki żylno-toniczne pomagają złagodzić uczucie ciężkości i obrzęku spowodowane niewydolnością żylną. Działają one objawowo, ale nie są w stanie wyleczyć schorzenia, gdy występują żylaki.

• Skleroterapia

Skleroterapia to metoda leczenia żylaków polegająca na wstrzyknięciu substancji cienką igłą, która uszkadza śródbłonek żylny i stopniowo niszczy ścianę żyły. „ Żylak znika samoistnie w ciągu kilku dni lub tygodni ” – wyjaśnia specjalista. Zabieg można wykonać w gabinecie lekarskim.

Najczęściej stosowanymi środkami sklerotyzującymi we Francji są polidokanol i tetradecylosiarczan sodu. Są one dostępne w postaci płynnej lub, coraz częściej, w postaci skuteczniejszej pianki.

„ Samo wstrzyknięcie nie jest bolesne, ale niektóre preparaty powodują nieprzyjemne uczucie, przypominające pieczenie, gdy przenikają do żyły. Paradoksalnie, mikroskleroterapia (czyli kosmetyczna skleroterapia żylaków) boli nieco bardziej, ale pozostaje całkiem znośna ” – wyjaśnia dr Salloum.

„Wewnątrzżylna laserowa skleroterapia żył trwa około dwudziestu minut. Czas trwania różni się w zależności od liczby leczonych żył i ewentualnych trudności. Jednym z głównych powikłań jest zakrzepica żylna. Dlatego w profilaktyce zapalenia żył stosuje się iniekcyjne leki przeciwzakrzepowe ” – wyjaśnia specjalista.

Czasami obserwuje się działania niepożądane, w tym przebarwienia wzdłuż przebiegu żyły powierzchownej. Przebarwienia te znikają w ciągu kilku dni lub tygodni. Czasami zgłaszany jest również łagodny ból, który dobrze reaguje na powszechnie stosowane leki przeciwbólowe (np. paracetamol), a także nerwoból i stan zapalny, które ustępują w czasie krótszym niż miesiąc.